واژه

آیین نامه اجرایی حمل و نقل جاده ای مواد خطرناک، را شاید قبلاً مطالعه کرده باشید (متن آیین نامه را می توانید از اینجا دانلود کنید).  بر خلاف برخی آیین نامه های قدیمی که کمتر منطبق با شرایط و نیازهای امروز جامعه به نظر می رسند(مثل برخی آیین نامه های حفاظت و بهداشت کار)، در نگاه اول به نظر می رسد که این آیین نامه  جامع و به روز باشد و مشکلات کمتری را در اجرا پیش رو داشته باشد؛ اما حقیقت آن است که برخلاف متن روشن و نسبتاً جامع آن، می توان ادعا کرد که این آیین نامه نیز در مرحله ی اجرا با مشکلات زیادی روبرو بوده و در بسیاری موارد از روی کاغذ فراتر نرفته است. شاید حوادث و شبه حوادثی که هر از گاهی در این رابطه از گوشه و کنار کشور گزارش می شود، معیار مناسبی برای سنجشِ میزان انطباقِ عملکردهای ما با این مقررات باشد. عدم انطباقهایی که شاید در وهله ی اول به فراهم نکردن زیرساختهای لازم و ضعف فرهنگ سازی برگردد.

خبر زیر (به نقل از صفحه ی حوادث روزنامه ی «خراسان» دیروز بیستم خردادماه) نمونه ای است از این دست حوادث که بیش از همه، عدم توجه به مواد 8 و ۹ این آیین نامه را  نشان می دهد؛ موضوعی که بر اساس اظهار مدير حوزه ۳ سازمان آتش نشاني مشهد (قسمت آخر خبر)، حوادث دلخراشی را ایجاد می نماید:

«نشت مواد شيميايي سمي از يک تانکر در مشهد، موجب ترس و اضطراب ساکنان يک منطقه مسکوني و عمليات ۴ ساعته امدادگران آتش نشاني شد. ابوالفضل تيموري مدير حوزه ۳ سازمان آتش نشاني مشهد به خراسان گفت: در شب پنجشنبه موضوع نشت شديد ماده شيميايي سمي از يک تانکر ۳۲ هزار ليتري به آتش نشاني اطلاع داده شد که بلافاصله امدادگران ايستگاه هاي ۲، ۱۶ و ۶ به همراه يک دستگاه لودر، تجهيزات اطفاي حريق و لباس ضد مواد شيميايي به محل حادثه واقع در يکي از کوچه هاي کوي آرمان شهرک ثامن اعزام شدند. وي افزود: آتش نشانان با حضور در محل متوجه سوختگي قسمت هايي از بدن راننده و سرنشين ديگر اين تانکر شدند که بلافاصله موضوع به اورژانس اطلاع داده شد و گروه اورژانس اين دو نفر را در محل مداوا کرد و تا پايان عمليات نيز در منطقه حضور داشت. تيموري گفت: اين تانکر حاوي ۲۲ هزار ليتر ماده شيميايي و سمي بود که نشت آن موجب متصاعد شدن بوي بسيار بد و خارش و سوزش پوست برخي از افراد محل شده بود. وي افزود: مأموران آتش نشاني طي عملياتي ۴ ساعته ضمن رفع نشتي تانکر از قسمت شير تخليه آن، اين وسيله نقليه را با اسکورت ۲ خودروي آتش نشاني به فريمان منتقل کردند و محل نشتي در روي خيابان را نيز توسط يک لودر با خاک پوشاندند. وي اضافه کرد: طبق گفته راننده تانکر محموله شامل ضايعات مواد شيميايي بود که از پتروشيمي بندر امام(ره) به مقصد پتروشيمي فريمان بارگيري شده بود. وي افزود: ورود تانکرهاي حاوي مواد نفتي و شيميايي به مناطق مسکوني تا کنون موجب وقوع حوادث دلخراشي شده است که بايد از اين اقدام جلوگيري شود».